Giá dầu tăng vọt hơn 6% trong phiên giao dịch sớm tại châu Á sau khi xuất hiện thông tin hai tàu chở dầu bị tấn công tại vùng biển Iraq, trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran ngày càng leo thang. Hợp đồng dầu thô WTI (CLc1) tăng 6,5% lên 91,58 USD/thùng, trong khi dầu Brent (LCOc1) cũng ghi nhận mức tăng mạnh tương tự.
Chi tiết vụ tấn công
Hai tàu chở dầu quốc tế đã bốc cháy tại khu vực phía bắc Vịnh Ba Tư, gần vùng biển Iraq và Kuwait, với các đoạn video cho thấy ngọn lửa bao trùm các con tàu. Các kênh truyền thông Iraq cáo buộc Iran đứng sau vụ tấn công, xảy ra khi cuộc xung đột bước sang ngày thứ 13. Iran trước đó đã cảnh báo rằng không có dầu thô nào sẽ được phép đi qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiến lược chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Toàn cảnh thị trường
Các cuộc tấn công tàu chở dầu làm gia tăng lo ngại về gián đoạn nguồn cung, đẩy hợp đồng tương lai WTI tăng mạnh sau khi từng chạm gần 120 USD/thùng vào đầu tuần. Dầu Brent gần đây dao động quanh mức 90–96 USD/thùng, tăng hơn 30% trong tháng qua do rủi ro chiến sự. Cổ phiếu năng lượng như Exxon (XOM) và Chevron (CVX) tăng giá, trái ngược với xu hướng suy yếu chung của thị trường chứng khoán.
Biến động cổ phiếu và tài sản trú ẩn
Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm điểm, với hợp đồng S&P 500 (SPX) giảm 0,1% xuống 6.775,80 điểm và hợp đồng Dow Jones giảm 0,3%. Giá vàng (GCc1) tăng 1,6% lên 5.180,70 USD/ounce khi nhà đầu tư tìm đến tài sản trú ẩn an toàn. Chỉ số USD Index (DXY) tăng nhẹ trong bối cảnh tâm lý né tránh rủi ro, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống 4,13%.
Phản ứng chính sách
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đang chuẩn bị giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm giảm bớt cú sốc nguồn cung. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng thông báo sẽ xuất kho 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR) để hạn chế đà tăng giá. Các biện pháp này nhằm bảo vệ người tiêu dùng trước nguy cơ chi phí năng lượng tăng cao khi chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Tác động vĩ mô
Giá dầu tăng mạnh có thể thúc đẩy lạm phát tại các nền kinh tế lớn, khiến lộ trình chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương trở nên phức tạp hơn trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế đang chậm lại. Nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài, GDP toàn cầu có thể bị ảnh hưởng khi chi phí vận tải và sản xuất gia tăng, gây áp lực lên biên lợi nhuận của các hãng hàng không và công ty vận tải.
Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank, nhận định:
“Vụ tấn công tàu chở dầu lần này cho thấy sự mong manh của nguồn cung; lạm phát có thể duy trì ở mức cao nếu căng thẳng ngoại giao không được giải quyết.”
Góc nhìn từ các nhà phân tích
Các nhà giao dịch đang theo dõi sát rủi ro liên quan đến eo biển Hormuz – yếu tố được xem là động lực chính của thị trường. Một nhà giao dịch năng lượng tại JPMorgan cho biết: “Những cảnh báo phong tỏa từ Iran đang dần trở thành hiện thực; thị trường hiện đã tính đến kịch bản mất khoảng 10–15% nguồn cung.”
Tâm lý né tránh rủi ro gia tăng cũng khiến biến động thị trường tăng mạnh, với chỉ số VIX cho thấy kỳ vọng biến động cao hơn.
Các yếu tố cần theo dõi
Nhà đầu tư hiện tập trung theo dõi tình hình vận chuyển qua eo biển Hormuz, các thông báo tiếp theo về việc giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược của Mỹ, cũng như các tín hiệu leo thang từ Iran hoặc các đồng minh của Mỹ. Quyết định sản lượng sắp tới của OPEC+ và dữ liệu lạm phát Mỹ cũng sẽ là những yếu tố quan trọng để đánh giá định hướng chính sách trong bối cảnh cú sốc giá dầu hiện tại.
