Giá dầu tăng hơn 13% ngay khi mở cửa phiên châu Á sáng thứ Hai, với dầu Brent chạm mức 82 USD/thùng, sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Khamenei thiệt mạng, làm bùng phát các hành động trả đũa, bao gồm tấn công tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiến lược chiếm khoảng 20% nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu.
Hợp đồng tương lai Brent mở cửa tăng 13% trước khi hạ nhiệt nhẹ xuống 81,50 USD, vẫn cao hơn 11%, trong khi dầu thô WTI của Mỹ tăng 12% lên 77,80 USD. Đà tăng phản ánh mức phí rủi ro tăng mạnh khi thị trường lo ngại gián đoạn nguồn cung kéo dài tại điểm nghẽn vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.
Theo các báo cáo, Mỹ và Israel đã tiến hành loạt không kích cuối tuần qua nhằm vào Iran, khiến hàng trăm người thiệt mạng, bao gồm ông Khamenei và một số quan chức cấp cao. Iran đáp trả bằng các đợt phóng tên lửa nhằm vào Israel và các căn cứ đồng minh của Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Qatar và UAE, đồng thời lực lượng Vệ binh Cách mạng nhắm mục tiêu vào các tàu đi qua Eo biển Hormuz.
Các nhà phân tích của ANZ nhận định: “Với việc các hành động trả đũa đã mở rộng sang tấn công tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, rủi ro đối với nguồn cung dầu đã tăng đáng kể.” Tuyến đường thủy này vận chuyển khoảng 15–20 triệu thùng/ngày, tương đương 20% nhu cầu dầu toàn cầu.
OPEC+ tăng sản lượng ở mức hạn chế
OPEC và các nước đồng minh đã tổ chức họp khẩn vào Chủ nhật và đồng ý tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 3 – mức tăng khiêm tốn so với khối lượng có nguy cơ bị gián đoạn nếu dòng chảy qua Hormuz bị hạn chế. Saudi Arabia và UAE hiện có hơn 3 triệu thùng/ngày công suất dự phòng, nhưng việc chuyển hướng xuất khẩu dầu vùng Vịnh sẽ làm tăng chi phí vận chuyển và kéo dài thời gian giao hàng sang châu Á.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo các chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục, với khả năng phát sinh thêm thương vong phía Mỹ, củng cố nhận định rằng xung đột có thể kéo dài thay vì chỉ là căng thẳng ngắn hạn.
Làn sóng “risk-off” lan rộng
Cú sốc dầu mỏ lan sang các thị trường tài chính, gây áp lực lên hợp đồng tương lai chứng khoán: S&P 500 E-mini giảm 1,8%, Nasdaq futures mất 2,1%, còn Stoxx 600 futures châu Âu giảm 1,5%. Vàng – tài sản trú ẩn – tăng 2,2% lên gần 2.700 USD/ounce, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 5 điểm cơ bản xuống 4,15%.
Chỉ số USD tăng 0,4%, hỗ trợ các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng nhưng gây áp lực lên các nước xuất khẩu. Cổ phiếu hàng không và nhóm tiêu dùng không thiết yếu dẫn đầu đà giảm trong phiên tiền thị trường do lo ngại chi phí nhiên liệu tăng sẽ tái kích hoạt áp lực lạm phát.
Rủi ro lạm phát và tăng trưởng gia tăng
Nếu giá Brent duy trì đà tăng lên vùng 90–100 USD/thùng, lạm phát toàn cầu có thể tăng thêm 0,5–1 điểm phần trăm thông qua tác động lan tỏa sang vận tải và lọc hóa dầu, làm phức tạp lộ trình cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang và các ngân hàng trung ương khác. Các nền kinh tế nhạy cảm với năng lượng như Nhật Bản, Ấn Độ và châu Âu có thể chịu tác động mạnh nhất, trong bối cảnh thu nhập thực tế vẫn mong manh sau giai đoạn hậu đại dịch.
Các yếu tố thị trường sẽ theo dõi trong tuần này bao gồm lưu lượng tàu chở dầu qua Hormuz (theo dõi vệ tinh), tình trạng các cảng xuất khẩu của Iran và tín hiệu từ các nước chủ chốt trong OPEC+ về khả năng tiếp tục mở rộng sản lượng. Thị trường quyền chọn hiện định giá khoảng 70% khả năng Brent vượt mốc 90 USD trước cuối tháng 3 nếu gián đoạn nguồn cung kéo dài.
